Yapay zekâ küresel ticareti uçurdu

DHL ve New York Üniversitesi Stern İşletme Fakültesi tarafından yayımlanan Küreselleşme İzleme Raporu’na göre, yapay zekâ altyapısına yönelik yatırımlar dünya ticaretine güçlü ivme kazandırdı. Küresel mal ticareti, 2026’nın ilk yarısında pandemi sonrası olağanüstü toparlanma dönemi dışında son 15 yılın en hızlı büyümesini kaydetti.

GÜNDEM - 27-10-2026 12:42

**Küresel Ticaret Yapay Zekâ Etkisiyle Büyümeye Devam Ediyor**

**İSTANBUL (İGFA) –** DHL ve New York Üniversitesi Stern İşletme Fakültesi tarafından hazırlanan yeni bir rapor, 30 milyondan fazla veri noktasının analizi sonucunda küresel ticaretin, artan gümrük vergileri ve jeopolitik gerilimlere rağmen büyümesini sürdürdüğünü ortaya koydu. Rapora göre, yarı iletkenler, ağ ekipmanları ve veri aktarım teknolojilerine yönelik talep, dünya ticaretinin ana itici güçleri arasında yer alıyor.

Dünya Ticaret Örgütü (WTO) ve OECD analizleri, yapay zekâ teknolojilerini destekleyen ürünlerin mal ticaretindeki büyümenin önemli bir kısmını oluşturduğunu gösteriyor. Bu ürünlerin payı, 2025 yılında yüzde 42 iken, 2026 yılının ilk çeyreğinde yüzde 76'ya yükseldi.

**Küresel Ticarette Büyüme Beklentisi Yükseldi**

Rapor, küresel mal ticaretinin 2029 yılına kadar yıllık ortalama yüzde 3,4 büyüyeceği öngörüsünde bulunuyor. Bu tahmin, önceki on yılda kaydedilen yüzde 2,7'lik yıllık ortalamanın üzerinde bir artışa işaret ediyor. DHL Express CEO’su John Pearson, yapay zekâ teknolojilerinin gelişimiyle birlikte çiplerden ağ ekipmanlarına kadar birçok ürünün uluslararası tedarik zincirlerine ihtiyaç duyduğunu ve bu durumun lojistiğin önemini artırdığını belirtti.

**Jeopolitik Gerilimlere Rağmen Ticaret Direniyor**

Rapora göre, İran'daki savaş ve Hürmüz Boğazı'ndaki kesintiler, bazı ülkelerin ticaretini olumsuz etkiledi. 2026 yılının ilk beş ayında ticaret hacmi, geçen yılın aynı dönemine kıyasla Suudi Arabistan'da yüzde 37, Birleşik Arap Emirlikleri'nde ise yüzde 7 geriledi.

ABD'nin gümrük tarifelerini yükseltmesine rağmen küresel ticaretteki etkinin sınırlı kaldığı gözlemlendi. Bu durum, ABD'nin dünya ithalatındaki payının yanı sıra, bazı ithalat kalemlerinin tarifelerden muaf tutulması ve ülkelerin geniş çaplı misillemelerden kaçınmasıyla açıklandı. NYU Stern Yönetimin Geleceği Merkezi'nde DHL Küreselleşme Girişimi Direktörü Prof. Steven A. Altman, ticaretin dayanıklılığına dikkat çekerek şirketlerin değişen politikalar ve aksaklıklar karşısında tedarik zincirlerini uyarladığını vurguladı.

**Doğu Asya ve Pasifik Bölgesinde Güçlü Artış**

2026 yılının ilk beş ayında ticaret değerindeki artışta Doğu Asya ve Pasifik bölgesi yüzde 24 ile liderliği üstlendi. Avrupa yüzde 12, Sahra Altı Afrika ise yüzde 11 büyüme kaydetti. Doğu Asya ve Pasifik'te bölge içi ticaretin payı, 2025'teki yüzde 57 seviyesinden 2026'nın ilk beş ayında yüzde 60'a yükseldi. Raporda, yapay zekâ üretimine yönelik Asya tedarik zincirlerinin bu gelişmede etkili olduğu belirtildi.

**ABD-Çin Ticaretindeki Gerileme Küresel Bölünmeye Yol Açmadı**

ABD ile Çin arasındaki ticari ilişkilerdeki zayıflamaya rağmen, bu durumun dünya ekonomisini tamamen rakip bloklara ayırdığına dair güçlü bir kanıt bulunamadı. İki ülke arasındaki ticaretin dünya ticaretindeki payı, 2015'teki yüzde 3,5 seviyesinden 2026'nın ilk beş ayında yüzde 1,6'ya geriledi. Ancak rapor, ABD'nin diğer ülkeler üzerinden Çin menşeli ürün ve parçalara bağımlılığının devam ettiğine dikkat çekti.

Rapora göre, küreselleşme düzeyi 2025 yılında yüzde 25,8 ile rekor seviyeye ulaştı. Uluslararası ticaret, sermaye, bilgi ve insan hareketlerini değerlendiren endekste dört kategorinin tamamı bu yükselişe katkı sağladı. Bilgi akışları en küreselleşmiş alan olmayı sürdürürken, onu sermaye ve ticaret akışları izledi. İnsan hareketleri ise küreselleşme düzeyinin en düşük olduğu kategori olarak öne çıktı.

Günün Diğer Haberleri